... ...

حق حبس زوجه چیست و شرایط استفاده از آن توسط زوجه چیست؟

  • ۲۸ فروردین ۱۴۰۰
  • بروزرسانی:
  • بدون نظر
  • 5 دقیقه
  • 600 بازدید

ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی: زن می تواند تا مهریه به او تسلیم نشده، از ایفاء وظایفی که در مقابل شوهر دارد امتناع کند؛ مشروط بر این که مهر او حال باشد و این امتناع، مسقط حق نفقه نخواهد بود. یکی دیگر از احکام اسلامی که برای شرایط بهتر در زندگی زنان تعبیه شده، حق حبس زوجه است. در این مطلب خواهیم گفت که حق حبس چیست،  در چه شرایطی ممکن است و در چه مواردی ساقط می شود.

حق حبس چیست؟

پس از جاری شدن عقد نکاح، آثاری بین زن و شوهر ایجاد می شود که برخی از این آثار، مالی و برخی غیرمالی هستند. آثار غیرمالی شامل مواردی مانند حسن معاشرت بین زوجین است و آثار مالی نیز شامل مواردی مانند مهریه و نفقه است. حق حبس به این معنا است که پس از جاری شدن عقد نکاح، زن می تواند برای دریافت مهریه خود به صورت کامل، از خواسته های شوهر خود تمکین نکند.

مهریه علاوه بر این که احترامی برای زن به حساب می آید، دو هدف دیگر را نیز تأمین می کند. مورد اول این است که اگر زن و شوهر در روابط خود به مشکل بخورند و به سوی طلاق تمایل پیدا کنند، ممکن است که شوهر به دلیل پرداخت مهریه پس از طلاق، از خواسته خود منصرف شود و سعی کند که شرایط زندگی را بهتر کند. مورد دوم نیز این است که پس از طلاق، زن می تواند با مهریه ای که از شوهر می گیرد، وضعیت مالی خود را پس از طلاق در شرایط بهتری قرار دهد و به پریشانی و فقر دچار نشود.

طبق ماده ۱۰۸۲ از قانون مدنی، بلافاصله پس از عقد، زن مالک مهریه ای می شود که در عقدنامه معین شده و می تواند هر تصرفی که می خواهد در آن بکند. یعنی زن پس از جاری شدن صیغه عقد، می تواند تمام مهریه خود را مطالبه کند؛ حتی اگر از شوهر خود تمکین نکرده باشد؛ زیرا دریافت مهریه، به تمکین از شوهر ارتباطی ندارد. در رابطه با دریافت نفقه است که زن باید از شوهر خود تمکین کند.

مطلب مرتبط:  شرایط داشتن وکیل طلاق فوری و هزینه های آن | طلاق توافقی سریع و فوری

حق حبس چیست؟

حق حبس در چه شرایطی ممکن است؟

حق حبس یا ترک وظایف همسری از جانب زن، در شرایطی ممکن است که مهریه او حال یا عندالمطالبه باشد. در این صورت است که زن حق حبس دارد و می تواند تا زمانی که تمام مهریه خود را دریافت نکرده، از انجام وظایف خود در رابطه زناشویی امتناع کند. اگر در عقدنامه قید شده باشد که مهریه عندالاستطاعه است و شوهر هر زمان که توانایی مالی داشته باشد لازم است مهریه را پرداخت کند، زن نمی تواند برای دریافت مهریه، از شوهر خود تمکین نکند.

شرط بعدی در محقق شدن این ویژگی برای زن، این است که زن تا پیش از مطالبه مهریه، از شوهر خود تمکین نکرده باشد. اگر زن پیش از مطالبه مهریه، به هر شکلی از شوهر خود تمکین کرده باشد، حق حبس ساقط می شود. اگر زن به هر شکلی از شوهر خود تمکین کرده باشد، دیگر نمی تواند برای دریافت مهریه، از انجام وظایف زناشویی خود امتناع کند.

تمکین شامل چه مواردی است؟

تمکین را به دو دسته تقسیم می کنند؛ تمکین عام و تمکین خاص. تمکین خاص به معنای پذیرش زن برای نزدیکی با شوهر است. تمکین عام نیز به این معنا است که زن ریاست شوهر را در خانواده بپذیرد و وظایف خود را نسبت به او انجام دهد. به طور مثال، سکونت زن در محل زندگی شوهر، از موارد تمکین عام است.

اگر زنی هر یک از این دو نوع تمکین را انجام داده باشد، دیگر نمی تواند برای دریافت مهریه از شوهر خود تمکین نکند. یعنی اگر زنی رابطه جنسی با شوهرش نداشته باشد ولی از او تمکین عام کند، حق حبس او ساقط می شود. پس از این که زن برای مطالبه مهریه، از حق حبس خود استفاده کند، در هر مرحله ای که به تمکین از شوهر رضایت دهد، حق حبس ساقط می شود.

مطلب مرتبط:  خروج دختران مجرد از کشور

آیا حق حبس، بر نفقه اثر دارد؟

پرداخت نفقه از جانب شوهر، حقی برای زن است و شوهر وظیفه دارد که این حق را ادا کند؛ ولی اگر زن، وظایف خود را در رابطه زناشویی به جا نیاورد، شوهر می تواند از پرداخت نفقه خودداری کند. اما زمانی که زن از حق حبس خود استفاده می کند، پرداخت نفقه ساقط نمی شود و در این مدت زن می تواند از همسر خود مطالبه نفقه کند.

اگر به مرد برای پرداخت مهریه مهلت داده شود، زن حق حبس دارد؟

این حق در ازدواج بدون مهریه چگونه است؟

ممکن است در برخی از ازدواج ها، در عقدنامه مهریه ای برای زن مشخص نشده باشد یا شرط شده باشد که زن مهریه ای ندارد. در رابطه با این حالت، اختلاف هایی بین حقوق دانان وجود دارد؛ اما با استناد به ماده ۱۰۸۵ از قانون مدنی، به نظر می آید که حق حبس زوجه، تنها در ازدواج هایی صادق است که مهریه ای تعیین شده باشد. یعنی اگر در عقدنامه مهریه ای برای زن در نظر گرفته نشده، زن حق حبس ندارد.

اگر به مرد برای پرداخت مهریه مهلت داده شود، زن حق حبس دارد؟

ممکن است پس از درخواست زن برای دریافت مهریه، دادگاه تصمیم بگیرد که به مرد مهلت بدهد و پرداخت مهریه را قسط بندی کند. در این حالت، حق حبس هم چنان برای زن باقی است. اگر چه مرد توان پرداخت یک جای مهریه را ندارد، ولی زن را مجبور به تمکین نمی کند.

برای مشاوره حقوقی خانواده می توانید به لینک مربوطه مراجهه نمایید.

سوالات متداول

  1. حق حبس چیست؟

پس از جاری شدن عقد، زن می تواند تا زمانی که تمام مهریه خود را دریافت نکرده، از شوهر خود تمکین نکند.

  1. حق حبس چه شرایطی دارد؟

مهریه زن عندالمطالبه باشد و تا پیش از مطالبه مهریه، تمکین عام یا خاص از شوهر خود نکرده باشد.

  1. حق حبس در چه حالتی ساقط می شود؟

تمکین عام یا تمکین خاص

سوالات شما
بدون دیدگاه

سوالات خود را می توانید مطرح کنید تا در اسرع وقت به پاسخ برسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

... ...
مشاوره تلفنی رایگان مشاوره تلفنی رایگان - 02191001312