روش های اثبات کلاهبرداری

به طور کلی برای اثبات کلاهبرداری و موفقیت در طرح شکواییه کلاهبرداری باید توجه ویژه ای به ارکان این جرم داشته باشیم در غیر این صورت با منع تعقیب مواجه خواهیم شد و حاصل زحمات گاهاً یک ساله ما به باد خواهد رفت بنابراین قبل از هرگونه اقدام باید جنبه های مختلف جرم کلاهبرداری بررسی شود و در صورتی که فعل ارتکابی مطابق با مصادیق کلاهبرداری باشد و همه جنبه های آن که در ذیل بیان خواهیم کرد رعایت شده باشد می توانیم اقدام به طرح دعوای کلاهبرداری کنیم و با طرح این شکواییه و  با توجه به امتیاز های ویژه ای که قانون به این جرم داده است رد مال نیز انجام می شود.

روش های اثبات کلاهبرداری

۴ مورد که برای اثبات کلاهبرداری باید وجود داشته باشد

• رفتار مجرمانه

رفتار مجرمانه در کلاهبرداری در قالب فعل مثبت مادی ظهور پیدا می کند و تحقق آنچه که در قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا و اختلاس سال ۱۳۶۷ آمده است تنها با وقوع فعل مثبت قابل تصور است ، پس سکوت مرتکب یا رفتار منفی ، هر چند با سوء نیت باشد تحقق بزه کلاهبرداری را به همراه ندارد .

برای مثال بنا بر گفته وکیل کیفری مستقر در تهران مدافع اگر کسی با تصور اینکه به کس دیگری بدهکار است پولی به او بپردازد و گیرنده پول با توجه به این که خودش میداند طلبکار نیست ، پول را بگیرد مرتکب کلاهبرداری نشده است .

همچنین عدم معرفی بخشی از ماترک مشترک بین وراث کلاهبرداری نیست .

بنابراین باید توجه ویژه داشت افراد اعمال مجرمانه مختلف را کلاهبرداری می دانند و این باعث می شود مدت زمان زیادی را صرف کنند و حتی گاهی دنبال اثبات کلاهبرداری بدون مدرک هستند و در انتها نیز به بن‌بست بخورند در حالیکه این با یک مشاوره حقوقی تلفنی با وکیل پایه یک متخصص کیفری مستقردر تهران مدافع که به صورت رایگان انجام می شود قابل حل است کافیست با ما تماس بگیرید

• وسیله ارتکاب جرم

در کلاهبرداری وسیله خاصی مد نظر قانونگذار نبوده است با این حال وسیله اتکا باید به نحوی متقلبانه باشد.

• فریب بزه دیده

علاوه بر اینکه باید وسایلی که کلاه بردار برای ارتکاب این جرم استفاده می‌کند متقلبانه باشد و از این تقلب برای بردن مورد دیگری استفاده کند( که البته حتماً باید با استفاده از وسایل متقلبانه مقدم بردن مال باشد که این فرق اساسی کلاهبرداری و سرقت است)  فریب خوردن بزه دیده هم از ارکان  تحقق جرم است و امکان دارد کلاهبردار از وسایل متقلبانه استفاده کند ولی بزه دیده از آن طریق فریب نخورده باشد در واقع وسایل مورد استفاده در کلاهبرداری باید به نحوی باشد که عرفاً متقلبانه به شمار آید از این رو  اینکه بزه‌دیده فریب‌خورده بدون اینکه وسیله ای متقلبانه توسط کلاهبردار استفاده شده باشد ، برای تحقق کلاهبرداری کافی نیست.

• توسل به وسایل متقلبانه

باید توجه داشته باشید که توسل به وسایل متقلبانه که مهم‌ترین رکن در اثبات کلاهبرداری و روش‌های اثبات کلاهبرداری است باید حتماً مقدم بر تحصیل مال باشد.

در نمونه لایحه اثبات کلاهبرداری که در ذیل این مقاله برای شما خواهیم گذاشت اگر دقت بفرمایید مقدم بودن توسل به وسایل متقلبانه مورد توجه این لایحه است و اگر کسی مدیون به بانک باشد با جعل قبوض و اسناد وانمود کند که بدهی اش را پرداخت کرده رفتارش کلاهبرداری محسوب نمی‌شود و این تقدم و تأخر در این موضوع رعایت نشده است اگرچه تحت یک عنوان کیفری دیگر حتماً قابل تعقیب است.

اینجا همان جاییست که یک وکیل پایه یک متخصص کیفری میتواند به شما کمک کنند و کافیست با ما تماس بگیرید اما اگر شخص طلبکار هنگام وصول طلب از بدهکار بهانه ای آورد و با هدف تقلب و استفاده نامشروع سند مفاصا حساب را به مردم برنگرداند و سپس همگی با همان سند شخص مدیون را نسبت به بدهکار بودنش فریب دهد واز وی پول دریافت کنند رفتارش با سایر شرایط اثبات کلاهبرداری هماهنگ است.

اثبات کلاهبرداری بدون مدارک

برای اثبات کلاهبرداری لازم است مدارک قابل قبولی را نزد مراجع ذیصلاح ارائه نمود در غیر این صورت کار مشکل خواهد شد اما این بدان به معنا نیست که نتوان کاری کرد ، به دلیل پیچیدگی های اینگونه پرونده ها که ماهیت فریبکارانه دارد بهتر است به سراغ یک وکیل مجرب رفته تا درصد موفقیت افزایش یابد و نتیجه مطلوب حاصل شود .

انواع کلاهبرداری

قانون گذار برای انواع کلاهبرداری مجازاتهایی در خور این جرم را در نظر گرفته است ، کلاهبرداری به شکل های گوناگونی می باشد که به برخی از آنها اشاره میگردد :

کلاهبرداری ساده ، فروش اقلام تقلبی به جای اصل ، کلاهبرداری اینترنتی ، کلاهبرداری بانکی ، کلاهبرداری مشدد (سوء استفاده از عناوین کاذب ) ، کلاهبرداری در موسسات و شرکتها ، کلاهبرداری در معاملات و اجاره وغیره

شروط اصلی جهت اثبات کلاهبرداری

شهود برای شهادت  در دادگاه باید شرایطی نظیر موارد مشروحه زیر را داشته باشد:

عاقل و بالغ باشد ، عادل بودن ، دشمنی نداشتن با یکی از طرفین ، ذینفع نباشد ، ولگرد و متکدی نباشد و مشروع بودن

اثبات کلاهبرداری با علم و تجربه قاضی

در ماده 211 قانون مجازات اسلامی بیان شده است که علم قاضی عبارت از یقین داشتن از مستنداتی که نزد وی مطرح می گردد ، قاضی بر اساس مدارک و مستندات و علم وتجربه خود حکم مقتضی را صادر می کند .

تخفیف مجازات جرم کلاهبرداری

مرجع صالح قادر است برابر ضوابط مربوط به تخفیف مجازات و حداقل آن اقدام به تقلیل حکم کند ، برخی از مواردی که می تواند در تخفیف مجازات تاثیر گذار باشد عبارتند از : بخشش شاکی ، همکاری متهم در خصوص کشف اموال و معرفی همدستانش ، اوضاع و احوال خاص در ارتکاب جرم ، اقرار در هنگام تحقیقات و رسیدگی ، پشیمانی و حسن سابقه

نمونه شکایت کلاهبرداری

در زیر نمونه لایحه اثبات کلاهبرداری را که توسط وکیل پایه یک دادگستری متخصص امور کیفری تنظیم شده است می بینید :

شکات:

منعم …………………. و اکبر ……………………………………………. همگی به اقامتگاه: تهران ………………………………

مشتکی عنه:

………………………………… به اقامتگاه : تهران  …………………………………………….

موضوع جرم : کلاهبرداری ، جعل و استفاده از سند مجعول ، تحصیل مال نامشروع

مدارک و مستندات: شهادت شهود، پرینت حساب و پرینت واریزی ها، پرینت مکالمات ، رونوشت اسناد مجعول

محل وقوع جرم: تهران شهرک امید

سرپرست محترم دادسرای ناحیه 4 تهران

با سلام و عرض ادب

احتراماً اینجانب با وکالت از شکات با ارائه یک برگ وکالتنامه و اعلام قبول موکل موارد ذیل را حسب اظهارات موکد موکل به استحضار میرساند:

موکل در تاریخ 25/9/97 با متهم آشنا می شود و ایشان مدعی می شود در کار خرید و فروش خودرو می باشد و می تواند خودروهای ایشان را به قیمت مناسبی بفروشد و در مقابل یک خودروی مدل بالاتر بهتر برای ایشان با قیمت مناسبتر ابتیاع نماید.

پس از مدتی که مشتکی عنه با چند خرید و فروش اعتماد موکلین را جلب می نماید و ادعا می کند که می تواند برای موکلین از اطلس خودرو و ایران خودرو اتومبیل به صورت پیش خرید ابتیاع نماید موکلین پس از فروش خودروهای خود از جمله استپ وی مدل 96 و سانگ یانگ کوراندو مدل 2015 مبالغ را به حساب پدرایشان واریز می کند و موکل نیز برای ابتیاع خودرو کارت خود را در اختیار وی قرار میدهد و مشتکی عنه پس از اخذ مبالغ کلان از ایشان چند برگه رسید پرداخت مبالغ با سربرگ اطلس خودرو و ایران خودرو ارائه می کند که پس از مدتی که طرف مفقود شده و به مدت 3 ماه از وی خبری نبود با پیگیری موکل از مراکز مذکور مشخص می شود برگه های مذکور جعلی  بوده و خود مشتکی عنه آن ها را ساخته و به موکلین ارائه نموده است.

فی الحال موکل که خودروهای خود را تبدیل به پول کرده و کل مبالغ را تحویل مشتکی عنه داده است پس از اطلاع از جعلی بودن مدارک و با توجه به اینکه پس از گذشتن از تاریخی که وعده داده شده بود به مشتکی عنه مراجعه و تقاضای بازگرداندن مبالغ را می نماید ، ایشان نه تنها مبالغ را باز نمی گرداند بلکه عنوان می کند “هر شکایت و هر کاری که دلت می خواهد انجام بده” که مستند این موضوع و موارد معنونه در فایلی که به پیوست ضمیمه میگردد و صداهای ضبط شده در این فایل و همچنین شهودی  نیز در جریان این اتفاقات می باشند که حاضر به شهادت در محضر دادگاه هستند.

عناوین مجرمانه جرم ارتکابی به شرح ذیل مطرح میگردد:

جعل و استفاده از سند مجعول

همانطور که میدانید وفق ماده ۱ قانون تشدید مجازات مرتکبين ارتشاء و اختلاس و کلاهبرداری ، هرکس از راه حیله و تقلب مردم را به وجود شرکت‌ها یا تجارتخانه‌ها یا کارخانه‌ها یا موسسات موهوم یا به داشتن اموال و اختیارات واهی‌فریب دهد یا به امور غیر واقع امیدوار نماید یا از حوادث و پیشامد‌های غیر واقع بترساند و یا اسم و یا عنوان مجعول اختیار کند و به یکی از وسایل‌مذکور و یا وسایل تقلبی دیگر وجوه و یا اموال یا اسناد یا حوالجات یا قبوض یا مفاصاحساب و امثال آن‌ها تحصیل کرده و از این راه مال دیگری را ببرد، کلاهبردار محسوب می‌گردد.

در این پرونده مشتکی عنه محترم با جعل برگه هایی با عنوان رسید از طرف ایران خودرو و اطلس خودرو و عنوان میکند می تواند برای موکلین خودرو ابتیاع کند و با این مانور متقلبانه موکلین را مجبور به فروش خودرو و فراهم نمودن مبلغ می نماید و با این مانور متقلبانه مبالغ را تحصیل کرده و علیرغم مراجعات مکرر موکلین حاضر به بازگرداندن مبالغ نمی باشد.

و در این حین رسید دریافت مبالغ از ایران خودرو و اطلس خودرو را  جعل و از آن در جهت پیشبرد اهداف خود استفاده میکند موکل با پیگیری این موضوع از شرکت های موصوف متوجه این موضوع میگردد که از این جعل اسناد موکلین ، متحمل ضرری به مبلغ حدود 500 میلیون تومان میشوند که در واقع همه زندگی ایشان است .

در خصوص عنوان تحصیل مال نامشروع وفق ماده 1 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا، اختلاس و کلاهبرداری که در مورد بزه تحصیل مال از طریق نامشروع اشعار می دارد: : هرکس به هر نحوی از انحاء امتیازاتی را که به اشخاص خاص به جهت داشتن شرایط مخصوص تفویض می گردد نظیر جواز صادرات و واردات و انچه عرفا موافقت اصولی گفته می شود در معرض خرید و فروش قرار دهد یا از آن سو استفاده نماید و یا در توزیع کالاهایی که مقرّر بوده طبق ضوابطی توزیع نماید مرتکب تقلب شود یا به طور کلی مال یا وجهی تحصیل کند که طریق تحصیل آن فاقد مشروعیت قانونی بوده است مجرم محسوب و علاوه بر ردّ اصل مال، به مجازات حبس از سه ماه تا ۲ سال یا جریمه نقدی معادل دو برابر مال به دست آمده محکوم خواهد شد.

با این وصف با توجه به اینکه مشتکی عنه مرتکب تقلب گردیده و اقدام به جعل رسید نموده تا تحصیل مال نامشروع کند کاملاً مشخص است که این عنوان مجرمانه نیز به ایشان منتسب می گردد.

فی الحال  با توجه به تحقق ارکان جرایم کلاهبرداری، تحصیل مال نامشروع، جعل استفاده از سند مجعول  و با توجه به موارد معنونه و اسناد و مدارک متقن ابرازی تقاضای رسیدگی و پیگیری مشدد به جهت جلوگیری از تضییع حقوق موکلین مورد استدعاست.

قبلاً از الطاف حضرتعالی کمال امتنان و سپاس را دارم.

با تجدید مراتب احترام و سپاس

…………………………..

با وکالت از شکات

در بالا یک نمونه لایحه اثبات کلاهبرداری را که توسط وکیل دادگستری تنظیم شده ملاحظه فرمودید.

در انتها به استحضار می رساند عموماً پرونده های کیفری و به خصوص کلاهبرداری کاملاً تخصصی بوده و نیاز به بررسی های دقیق و موشکافانه دارد و گاهی با تشکیل هیئت وکلا و بررسی جوانب پرونده انتخاب یک عنوان کیفری دقیق شکل میگیرد.

پس به ما اعتماد کنید و اگر موضوع از درجه اهمیت برخوردار است بررسی جوانب پرونده را به تهران مدافع بسپارید.

سوالات متداول درباره اثبات کلاهبرداری

برای اثبات کلاهبرداری چه شرایطی باید وجود داشته باشد؟
برای اثبات جرم کلاهبرداری باید عواملی مانند استفاده مرتکب از وسایل متقلبانه، فریب خوردن بزه‌دیده، تحصیل مال دیگری و وجود رابطه میان اقدامات متقلبانه و بردن مال اثبات شود.

آیا صرف پس ندادن پول یا بدهی، کلاهبرداری محسوب می‌شود؟
خیر. صرف بدهکار بودن یا پس ندادن وجه، به‌تنهایی کلاهبرداری محسوب نمی‌شود. برای تحقق کلاهبرداری باید شرایط و عناصر قانونی این جرم، از جمله توسل به وسایل متقلبانه، وجود داشته باشد.

چگونه می‌توان کلاهبرداری را در دادگاه اثبات کرد؟
اثبات کلاهبرداری با توجه به شرایط پرونده می‌تواند از طریق مدارکی مانند قراردادها، رسیدهای پرداخت، پیامک‌ها و مکاتبات، اسناد بانکی، شهادت شهود، اظهارات طرفین و سایر ادله و قرائن موجود در پرونده انجام شود.

آیا پیامک و چت واتساپ برای اثبات کلاهبرداری قابل استناد است؟
پیامک‌ها و مکاتبات الکترونیکی می‌توانند در صورت احراز اصالت و ارتباط آنها با موضوع پرونده، به عنوان دلیل یا قرینه مورد استناد قرار گیرند. ارزش اثباتی آنها توسط مرجع رسیدگی‌کننده بررسی می‌شود.

آیا شهادت شاهد برای اثبات کلاهبرداری کافی است؟
شهادت می‌تواند یکی از ادله مورد استناد در پرونده کلاهبرداری باشد، اما کافی بودن آن به شرایط قانونی شهادت و سایر دلایل و قرائن موجود در پرونده بستگی دارد.

اگر کلاهبردار پول را برگرداند، جرم کلاهبرداری از بین می‌رود؟
خیر. پس دادن مال یا جبران خسارت لزوماً باعث از بین رفتن اصل وقوع جرم نمی‌شود، هرچند می‌تواند در روند رسیدگی و تصمیم دادگاه درباره آثار و مجازات جرم مؤثر باشد.

آیا برای اثبات کلاهبرداری باید حتماً کلاهبردار را از قبل بشناسیم؟
خیر. در صورتی که هویت مرتکب مشخص نباشد نیز می‌توان موضوع را از طریق مراجع قضایی گزارش و شکایت کرد تا اقدامات لازم برای شناسایی مرتکب انجام شود.

تفاوت کلاهبرداری با اختلاف قراردادی چیست؟
هر اختلاف یا نقض قرارداد، کلاهبرداری نیست. در کلاهبرداری باید فریب و توسل به وسایل متقلبانه با هدف بردن مال دیگری وجود داشته باشد؛ بنابراین صرف انجام نشدن تعهد قراردادی، به‌تنهایی برای تحقق کلاهبرداری کافی نیست.

مهلت شکایت از کلاهبرداری چقدر است؟
مهلت طرح شکایت و آثار مرور زمان در پرونده‌های کلاهبرداری به نوع جرم، تاریخ وقوع و مقررات حاکم بستگی دارد. برای تعیین مهلت دقیق باید شرایط پرونده و قوانین مربوط به مرور زمان بررسی شود.

برای شکایت و اثبات کلاهبرداری به کجا مراجعه کنیم؟
شکایت کیفری کلاهبرداری از طریق ثبت شکواییه در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی آغاز می‌شود و سپس پرونده برای رسیدگی به مرجع قضایی صالح ارجاع خواهد شد.

نویسنده: گروه وکلای تهران مدافع