مهر و موم ترکه چیست و چه اشخاصی می توانند درخواست تحریر ترکه بدهند؟

ابتدا باید زمان و مکان و دادگاه صالح به این موارد مشخص گردد و پس از آن افراد ذینفع در درخواست مهر و موم و تحریر ترکه معین گردند. برای این منظور ابتدا تعریف و مواد قانونی هر یک را بررسی می نمایم. برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید با وکیل ارث تماس بگیرید.

مهر و موم ترکه

پس از فوت متوفی اموال او شامل تمامی جنبه های آن مثبت و منفی یعنی بدهی و طلب او و اموال منقول و غیر منقول تماماً با نام ماترک از او به جای می ماند که طبق موارد 867 و 868 قانون مدنی به مالکیت ورثه به صورت محضری می رسد ولیکن استقرار آن یعنی مالکیت حقیقی این اموال با پرداخت کلیه حقوق و دیدن به وراثت می رسد.

قبل از اقدام به تقسیم یا تحریر ترکه و هرگونه اقدامی ابتدا وراثت باید نسبت به اخذ گواهی انحصار و وراثت اقدام نمایند که در این خصوص با مراجعه به شورای حل اختلاف محل فوت متوفی و درخواست گواهی با مضمون تعیین وراثت و میزان سهام هر یک مشخص می گردد و در واقع پس اخذ این گواهی در ادارات و محاکم قضایی نسبت به امور حقوقی در خصوص ماترکه اعم از تقسیم ترکه و تحریر ترکه و سایر موارد رسیدگی صورت می پذیرد.

مهر و موم ترکه در واقع به معنای حفظ و نگهداری و جلوگیری از استفاده و یا حیف و میل آن توسط ورثه دیگر یا اشخاص ثالث است.

چه اشخاصی می توانند درخواست مهر و موم ترکه بدهند؟
طبق ماده 167 قانون امور حسبی

• هر یک ورثه متوفی یا نماینده قانون آنها.
• موصی له، در صورتی که وصیت به جز مشاع شده باشد.
• طلبکار متوفی که طلب او مستند به سند رسمی با حکم قطعی باشد.
• کسی که از طرف متوفی به عنوان وصایت معین شده باشد.

برداشتن مهر و موم ترکه چگونه و با درخواست چه کسی امکان دارد؟
طبق ماده 194 قانون امور حسبی کسانی که حق درخواست مهر و موم ترکه را دارند می توانند رفع مهر و موم را هم درخواست نمایند.

آیا همزمان امکان مهر و موم و تحریر ترکه وجود دارد؟
طبق ماده 192 قانون امور حسبی بعد از تحریر ترکه درخواست مهر و موم قابل قبول نبوده ولیکن در صورتی که اموال تحریر نشده باشند امکان مهر و موم فراهم است شورای حل اختلاف محل مهر ترکه صالح به برداشتن مهر و موم آنها پس از بررسی موضوع است.

شورای حل اختلاف در زمان برداشتن مهر و موم ریز اموالی را که مهر و موم شده تنظیم می نماید و با درج مشخصات اموال منقول و غیر منقول و بهای آنها را مشخص می نماید.

تحریر ترکه

منظور از تحریر ترکه تعیین مقدار ترکه و دیون متوفی است.

چه اشخاصی می توانند درخواست تحریر ترکه بدهند؟
طبق ماده 207 قانون امور حسبی: درخواست تحریر ترکه از ورثه یا نماینده قانونی آنها و وصی برای اداره اموال پذیرفته می شود و برخلاف مهر ترکه طلبکاران امکان درخواست ندارند.

زمان رسیدگی به تحریر ترکه چقدر است؟
دادگاه (شورای حل اختلاف) برای تحریر ترکه وقتی را که کمتر از یک ماه و پیش از 3 ماه از تاریخ نشر آگهی نباشد، معین کرده و در روزنامه کثیر الانتشار آگهی می دهد که ورثه یا نماینده قانونی آنها، بستانکاران و مدیونین به متوفی و کسان دیگری که حقی بر ترکه متوفی دارند در ساعت و روز معین در دادگاه برای تحریر حاضر شوند.

چه مواردی در تحریر ذکر می شود.

• توصیف اموال منقول با تعیین بهای آن
• تعیین اوصاف و وزن و عیار نقره و طلا آلات
• مبلغ و نوع نقدینه
• بها و نوع برگهای بهادار
• اسناد با ذکر خصوصیات
• نام رقبات غیر منقول

صلاحیت رسیدگی به امور ترکه

طبق ماده 163 قانون امور حسبی مرجع رسیدگی به امور ترکه همچون مهر و موم ترکه در دادگاه محل اقامتگاه متوفی می باشد ، چنانچه متوفی در داخل کشور اقامتگاه نداشته باشد در دادگاه آخرین محل سکونت متوفی در ایران رسیدگی خواهد کرد ، در صورتی که متوفی در ایران محل سکونتی نداشته دادگاه محل وقوع ترکه به آن رسیدگی می کند ، اگر متوفی اموال غیر منقول در حوزه های مختلف قضایی داشته باشد دادگاهی که زودتر اقدام کرده صالح شناخته می شود

تنظیم صورت مجلس مهر و موم

شرح تهیه و تنظیم صورت مجلس مهر و موم ترکه عبارتند از :

• درج تاریخ ( ساعت ، روز ، ماه و سال ) که اقدام به مهر و موم ترکه شده
• ذکر مشخصات کامل بدون عیب و نقص فردی که مباشر مهر و موم است
• درج مشخصات درخواست کننده مهر و موم و محل اقامت
• درج مشخصات اظهار افراد ذینفع در هنگام مهر و موم
• تعیین جایی که ترکه در آنجا مهر و موم شده است مانند : اتاق ، گنجه و صندوق خانه
• وصف اجمالی اشیایی که مهر و موم نگردیده
• ذکر وجود نگهبانی که اشخاص ذینفع معرفی نمودند یا دادرس معین کرده است

اظهار کتبی فردی که با متوفی زندگی کرده یا اموال در تصرفش بوده

نویسنده: تهران مدافع